Szanowna Komisjo, temat mojej prezentacji brzmi: „Konflikt między racjami serca i rozumu. Rozważ problem, odwołując się do wybranych utworów literackich”. Celem mego wystąpienia jest więc próba charakterystyki odwiecznego sporu pomiędzy emocjonalnym a rozumnym postrzeganiem rzeczywistości. Postaram się uzmysłowić, do czego prowadzi kierowanie się w życiu sercem oraz jakie korzyści niesie życie, w którym naczelny prym wiedzie logika. Mam zamiar przedstawić bohaterów, którzy opowiedzieli się po jednej ze stron, czyli pragmatyków i idealistów. W swych rozważaniach odwołam się zarówno do polskich, jak i światowych dzieł literackich. W życiu codziennym racje serca częstokroć konkurują z głosem rozsądku. Podejmując rozmaite decyzje, dokonując wyborów, kierujemy się nie tylko doświadczeniem czy logiką, lecz także i emocjami. Trudno o całkowite rozgraniczenie tych dwu sfer. Człowiek to istota z jednej strony rozumna, z drugiej zaś uwikłana w uczucia zarówno te pozytywne, jak i negatywne. Niestety obie te cechy niezwykle komplikują codzienne funkcjonowanie. Nie sposób uniknąć jakże częstych wewnętrznych stanów rozdarcia pomiędzy sercem a rozumem. Literatura odmiennych epok bardzo chętnie podejmuje ów tematykę. Jest ona o tyle fascynująca, gdyż odwołuje się do ludzkiej psychiki, jej złożoności i tajemnicy. Artyści ukazują swe postaci jako jednostki uwikłane w swoistym konflikcie pomiędzy głosem serca a logiką. Ciężko o jednoznaczną ocenę tych bohaterów. Wszak czy istnieje wyrocznia określająca, która postawa jest słuszna? Czy lepiej kierować się w życiu rozumem, czy może jednak emocjami? Mam nadzieje, że na to pytanie odpowie moja prezentacja. Serdecznie zapraszam! Swe rozważania rozpocznę od romantyzmu, epoki w której idealizm jest jednym z podstawowych kierunków filozoficznych. Jego przedstawiciele (m.in. Johann Gottlieb Fichte czy Friedrich Wilhelm Joseph Schelling) głosili pochwałę irracjonalizmu. Aby poznać świat należy zaufać zmysłom, uczuciom i intuicji. Rozum, tak bardzo propagowany jeszcze w poprzedniej epoce, nie jest wystarczającym źródłem poznania. Świat wyobraźni należy wartościować o wiele wyżej aniżeli byt materialny. W mniemaniu idealistów największym geniuszem jest człowiek o wrażliwej duszy, który widzi i słyszy więcej, przez co może lepiej poznać otaczającą go przestrzeń. Zestawienie idealisty i pragmatyka jest doskonale widoczne w utworze Johanna Wolfganga Goethego, pt. „Król Olszyn”. Ballada ta przedstawia dramatyczną podróż ojca z chorym dzieckiem w ramionach. Jadą oni przez ciemny, zaśnieżony las, późną zimową nocą. Wokół szaleje zamieć,...